”Güneş” Edebi-jemgyýetçilik saýty 5 ýaşady!
2010-09-01
”Güneş” saýty öz bäş ýyllyk ýubileýi mynasybetli edebi materiallaryň tapgyryny çap etmäge girişýär
Bu gün 1-nji sentýabr. Türkmenistanda 100 müňden gowrak oglan-gyzjagazlar ilkinji gezek ak mekdebiň gapysyny açyp, öz ene dilinde bilim almaga girişýärler. Şeýle bagt bu günki gün, kem-käsleýinem bolsa, Owgan türkmenlerine-de ýetdirdi. Yrak türkmenleri-de ýurtdaky diýdimzor režim ýykylansoň, türkmençe bilim almaga hukuk gazandylar. Emma uzaga çeken milli sütem zerarly bu günki yrak türkmenleri, gepleşikde türkmen dilini ulansalar-da, okuwda olara türk dilinde bilim almak aňsat görünýär. Sebäbi mekdeplerde türkmen dilinde okuw kitaplary, gollanmalar ýok, kitaplaryňdyr-gollanmalaryň hemmesi häzirlikçe diňe türk dilinde. Yrak türkmenleriniň wekilleriniň aýtmagyna görä, bu ýagdaýyň birnäçe ýylyň dowamynda türkmen diliniň peýdasyna üýtgemegi mümkin. Ýöne bu ugurda Türkmenistan döwletiniň degerli goldawy gerek.
Ene diliňde bilim almak meselesinde iň agyr ýagdaý eýran türkmenleriniň başynda. Eýranda türkmen mekdebini açmak resmi taýdan gadagan. Şonuň üçinem bu gün ilkinji gezek mekdebe baran türkmen çagalarynyň gulagynda ene dili däl-de, pars dili ýaňlanar. Şeýdibem, ilkinji günden başlap, eýran türkmenleriniň ýene-de bir nesli parslaşmaga mejbur ediler.
Ählumumy bilim güni bolan 1-nji sentýabra gabatlap we eýran türkmenleriniň milli hukuklaryny goldap we olaryň bu ugurdaky parahatçylykly göreşine raýdaşlyk bildirip, bu gün biz öz okyjylarymyza eýran-türkmen şahyrlarynyň döredijiliginden käbir nusgalary hödürleýäris.
Bu goşgulary hödürlemek bilen bir hakykaty tekrarlamak zerur: pars şowinizmini ýöredýän we milli azlyklaryň hukuklaryny aç-açan depgileýän totalitar tähran režimi her näçe jan etse-de, bu režime eýran türkmenleriniň elinden milli kimligini almak başartmaz. Türkmenler, messebini, aslyny saklamak, öz gahryman ata-babalaryna mynasyp ýaşamak, türküläp aýtsaň, türkmen bolup galmak üçin asyrlar boýy göreşip geldiler. Bu göreş biziň günlerimizde-de dowam edýär. Munuň iň uly subutnamalarynyň biri – eýran türkmenleriniň medeni durmuşyna degişli mysallardyr. Eger-de türkmenler, Eýranda türkmençe bilim almagyň gadagandygyna garamazdan, öz ene dilinde goşgy ýazýan, edebi eserleri döredýän bolsalar, bu olaryň milli aň-düşünjesiniň ýaşaýandygyny we ösýändigini görkezýär. Sebäbi gündelik gürleşilýän, goşgy düzülýän, aýdym aýdylýan dil – diridir, ol dil geçmişde galmaz, ol diliň geljeginiň bardygy ikuçsyzdyr!
Ak Welsapar, ýazyjy
***
2010-05-30
Saralan
sahypalar syr açýar…
(1991-nji ýylyň awgusty)
Soňky ýyllardaky jemgyýetçilik durmuşymyza ser salanyňda ýazyjylaryň abraýynyň kem-kemden pese gaçýandygyny görmek bolýar. Türkmenistanly ýazyjylaryň fewral aýynda bolup geçen onunjy gurultaýynda hem bu ýagdaý barada gürrüň edildi.
Totalitar döwlet ykdysady taýdan belli bir kuwwata eýekä öz bähbitlerine hyzmat etdirmek üçin döredijilik işgärlerini dürli ýollar bilen goldaýardy. Agalyk ediji toparyň bellän çäginden çykmaýan ýazyjylaryň galam hakam, ordendir medalam, sylag-serpaýam öz wagtynda eýesini tapar durardy. Ýöne soňky döwürde döwlet bilen ýazyjylaryň arasyndaky aýy dostlugy tamamlanana meňzeýär. Indi döredijilik adamy diňe öz talantyna bil baglamasa, başga ýol ýok.
Ykdysady goldaw bermäge ukypsyz döwlet edebiýatyň, sungatyň julawyndan el çekmeli, olaryň boýnundan ideologiýanyň syrtmahgyny aýyrmaly boljakdygyna düşünýär. Bu ýagdaý bolsa, belli bir derejede döredijilik azatlygyny wada berýär. Täze şertlerde döwlet bilen edebiýatyň aragatnaşygy nähili bolmaly? Redaksiýada bolan aşakdaky gürrüňçilik, esasan, şol meseläniň daşynda aýlandy.
***
Poeziýa baýramçylygyna
Magtymguly
Baglar, heý!
Kysmat olmaz, gidem uzak ýollara,
Nesip goýmaz, gider ýolum baglar, heý!
Haýran-Mejnun bolup, çykam çöllere,
Baryp, mesgen tutam sizi, daglar, heý!
Oýun bilen oglanlygyň deminden,
Ýetip geldim kämilligiň çeminden,
Köňlüm lerzan boldy dünýä gamyndan,
Tutdy synam çapraz-çapraz daglar, heý!
Gaýda-gaýda oglanlygyň raýyndan,
Ýetip geldim kämilligiň paýyndan,
Batdy başym, çyka bilmen laýyndan,
Ýada düşer öňki gezen çaglar, heý!
Jahyllykda çar tarapa atyşan,
Bilmezlikden hamu işe gatyşan,
Ajyz galyp, garrylyga ýetişen,
Dert edinip, öz-özünden aglar, heý!
Magny aňlan Magtymguly sözünden,
Pikre düşer, ýaşlar akar gözünden,
Hemme zatlar tagýyr tapar özünden,
Ýa, reb, ýykylmazmy beýik daglar, heý!
***
20010-04-20
Edebi bäsleşigiň ýeňijisi!
Baýmyrat Kepil
Köp zatlar üýtgäp barýar. Köp zada goşulyşyp, bizem üýtgeşiklige uçraýarys. Aslynda, seredip otursaň, biziň duçar bolýan üýtgeşikliklerimiz durmuşa bolan höwesimizi artdyrýar. Onsoň biziň ýaşamaga bolan hyjuwymyz has hem goýazylaşýar. Eýsem, tebigatyň maňzynda üýtgeşiklik ýokmy näme? Özgeriş, kämillik ýa-da bolmasa, has ýönekeý dilde aýdanymyzda, özgerişlik.
Hyýal dünýämize gezelenç edýäris; ilki bilen ýadymyza pyntyklap oturan ýaşyl hyjuwly agaç düşýär. Ýa-da bolmasa, saralyp-solan ýapraklarmy? İkisinde-de tebigatyň gözelligi bar, ikisi-de özünde durmuş pelsepesini jemleýär. Pyntyklar – ternelik, gögelelik, sary ýapraklar bolsa kämillik, gaýtalanmazlyk. Bir pursat oýlanyp, içki dünýämize ser salsak näme üçin Ezizowyň sary ýapraklardan monjuk örenine göz ýetirip bileris. Bir ýerde ýaprak barada gürrüň edeninde ol şeýle diýýär:
“Sary şemal ony tändirip geçýär”
Ussat suratkeşiň kämil galamyndan dünýä inen ýakymly surat ýaly ýokarky setirler bizi özüne bendi edýär.
Gözümiň öňünde sary şemal we sary ýaprak ikisi bilelikde janlanýar. Sary ýapraklary idirdedip, öňüne salyp kowalap barýan öçügsi şemal – aýralygy ýadyma salýar.
Has-haslap, ýola düşen gazaply otly güýzüň çigrek howasynda al-asmandan öçügsi şöhlesini eçilip, öz yzyndan garap galýan Günüň ýadaw tyglarynyň astynda öňe sary omzap barýar. Çigrek şemal şahalarda şuwwuldaýar. Otly gür agaçlygyň içine siňip gidýär. Onuň tizliginiň güýjüne emele gelen tebigy ýelgin meniň ünsümi özüne çekýär. Demir ýoluň gyrasyndaky agaçlardan gaçan ýapraklary ýerinden gozgap, aňyrlaryk kowup geçen otlynyň şemalyny şahalarda sykylyklaýan gazaply şemal bilen deňeşdirýärin. Başga başga zatlar...
Üýtgäp barýar köp zat. Otlynyň wagonlary – ömrümiň ýyllary. Ýapraklar – ömürler, daragt – dünýä, gazaply şemal bolsa ýapraklary daragta baglaýan sapagy goparýan ajal...
Çagalykda seniň aýak basan ýerleriň indi ebedi tagma bolup, seniň durmuşyň geçmiş sahypalaryna siňipdir. Ýetginjekligiň bolsa däli jeýhun derýa bolup, akyp ýatyr. Ýöreýän ýollarymyz, ýodalarymyz köpelýär... Ýodalarymyz bize kesekileşýär. Pikir ýöretmek gerek. Özüňi tapmak gerek. Reňkden reňke girip, pasyllardan ybarat geýimleri çalşyrynyp, her sekundyňy garbap tutmak, oňa düşünmek gerek.
“Öli ozanlaryň jemgyýeti” atly filmde täsin mugallym okuwçylara garap “Seize the day”, ýagny, “Ýaşaýan her günüňi garba” diýýär. Filmiň içinden eriş-argaç bolup geçýän bu aňlatmanyň her bir erkin pikirlenip bilýän adamyň durmuşynda uly gymmaty bar. Aslynda şeýle beýik düşünjäni durmuşymyzda maksat edinen ýagdaýmyzda biziň her bir sekundymyzyň bahasy gymmatlar, wagtyň gadyry artar, ýöreýän ýolumyz aýdyňlaşar...
Ýene-de bir pursat ýüregime diň salyp, onuň çuňunda ýaňlanýan beýik ussadyň setirleri bilen ýangynly göwnüme teselli berýärin...
Ömri gyl üstünde ýapraklar öçýär.
Sary şemal ony tändirip geçýär.
Sary şemal ony tändirip geçýär.
Soňkuja ýapragy, bir pasyl ömri.
Adam durmuşynda uly many bar:
Geçeniň yzynda galyp ýör höwri.
Beýik ussadyň yzyna eýermek agyr. Onuň geçen ýoly şeýle bir gowgaly şeýle bir çetin, hatda ol ýerde sary şemalam, altyn ýapragam, şahalaryň şuwwuldysam aýry many aňladýar. “Ýol” düşünjesi – giň we çuň...
Käbir ömürler zabun şemalyň güýjüne daragtyndan aýrylýar. Käbir öwüsgin ömürlere bagtyýarlyk paýlaýar... Käbir daragtlar öz ýapraklaryny gazaply ýelden gorajak bolýar... Pikirler, aň edil talapkär öwüsgin mysaly göwünleri daraklaýar, taraşlaýar, oňa täze öwüşgin çaýýar, täzeçillik bagyşlaýar. Şeýlelikde köp zat özgerýär. Adam durmuşynda uly many bolany üçin biz hem has çuň “biz-e” öwrülýäris, özgerýäris, ösýäris.
***
2010-03-31
”DOGDUK TOPRAGYŇ HOWANDARY” EDEBI KONKURSYNYÑ JEMLERI
”Dogduk topragyñ howandary” ady bilen ýaş türkmen ýazyjy-şahyrlarynyñ arasynda 2009-njy ýylda yglan edilen Edebi konkursyñ jemleri jemlenildi.
Bu Edebi bäsleşigi Ýewropada hereket edýän ”Gün” neşirýaty geçirýär.
Geçen 2009-njy ýylda Edebi konkursa gelip gowşan goşgularyň az sanly hem hil taýdan gowşaklygy sebäpli bu gezek poeziýa žanry boýunça ýeňijiniň baýragyna mynasyp bolan ýok.
Proza žanry boýunça-da 1-nji we 2-nji baýraklar eýesiz galdy. ”Dogduk topragyñ howandary” atly Edebi bäsleşigiň jemlerine görä, 3-nji baýraga Türkmenistanly ýaş prozaçy Baýmyrat Kepil mynasyp görüldi. Baýmyrat Kepile ”Gün” neşirýatynyň Diplomyny we 3-nji derejeli edebi baýragy gowşurmak karar edildi.
Žuri öz kararyny şeýle esaslandyrýar: ”Ýaş ýazyjy Baýmyrat Kepiliň eserlerinde sagdyn pikirleriň durmuş filosofiýasy bilen sazlaşykly utgaşmasy bar. Onuň hekaýalaryndaky we liriki oýlanmalaryndaky ruhy merdemlik, aýlawly dil, tebigy obrazlar okyjynyň ünsüni özüne çekmäge, ony imrindirmäge ukyply. B.Kepil sözleri we söz düzümlerini ýerlikli ulanmagy, töweregindäki durmuşdan özüçe filosofiki netijleri çykarmagy başarýar. Onuň eserlerinde türkmen diliniň hem türkmen topragynyň gözellikleri janlanýar.”
”Dogduk topragyñ howandary” atly Edebi bäsleşigiñ žurisi:
Ak Welsapar, ýazyjy, žuriniň başlygy
Žuri agzalary:
Hudaýberdi Hally, ýazyjy;
Saparmyrat Öwezberdi, şahyr (merhum);
Allamyrat Rahym, şahyr;
Kuwwat Berdiýew, edebiýatçy.
2010-03-22
***
2010-02-14
(Keseliň taryhy)
Ýarsgynyna giden egri agaç miwe berip, biziň dogduk topragymyzda ýaranjaňlaryň sany soňky ýyllarda taryhda hiç haçan görülmedik derejelere baryp ýetdi. Ýaranjaňlyk Türkmenistanda şeýle bir giň ýaýrady welin, indi ol, edil iň gorkuly ýokanç keseller bolan inçekesel, sarygetirme, düwnük, doňuz dümewi, SPID ýaly, halkyň geljegine uly howp salýar.
Sebäbi ýaranjaňlar wezipä, ada, şöhrata, pula kowalaşyp, ony-da arassa zähmet, zehin, gujur bilen gazanyp bilmänsoňlar, öz şahsy bähbitlerine çapyp, edil ýeňles zenanlar ýaly, eklenç, pul, wezipe, baýrak üçin öz at-abraýlaryny, özlerini satuwa çykarýarlar.
***
***
2009-11-18
EDEBI
KONKURSYÑ MÖHLETI UZALDYLDY
***
”GÜN” NEŞIRÝATYNDA TÄZE KITAP ÇAPDAN ÇYKDY
Ak Welsapar. Ýagtylykda ýitenler: edebi-publisistik esse. – Stockholm: ”Gün” neşirýaty, 2009. – 257 s.
Eger kolonial garaşlylyk milli gulçulygy hem garañkylygy añlatsa, milli garaşsyzlyk – ýagtylygyñ hem graždan erkinliginiñ dabaralanmagy bolmaly. Şol sebäpdenem SSSR imperiýasy ýykylyp, 1991 ýylyñ 27-nji oktýabrynda Türkmenistan öz döwlet garaşsyzlygyny yglan edensoñ, halk hakyky graždan azatlyklaryna garaşypdy. Eýse, bu arzuw hasyl boldumy? Näme sebäpden adam hukuklary, söz we metbugat azatlygy ýurtda öñküsindenem erbetleşdi?
Türkmenistanda nädip başisitik diktatura döredi? Onuñ kökleri nireden gaýdýar? Rehimsiz diktaturanyñ döremeginde türkmen intelligensiýasy, aýratynam döredijilik intelligensiýsy, aýry-aýry şahsyýetler nähili rol oýnadylar? Eliñizdäki kitapda bu soraglaryñ jogaplary agtarylýar.
***
”Zalymlar har bolar, galar aýakda!”
Kyýamatdan bir söz diýdim baýakda,
Garaw bardyr ýersiz urlan taýakda,
Zalymlar har bolar, galar aýakda,
Garyp, sen ýyglama, şir dek bolar sen!
Magtymguly, XVIII asyr
Mäti Wekiliniň fotosy
Halkara kitap ýarmarkasynda ýazyjy A.Welsaparyň çykyş edýän pursaty
Şwesiýanyñ Göteborg şäherinde 24-27 sentýabr aralygynda Halkara kitap ýarmarkasy bolup geçdi. Oňa, adatdaky ýaly, örän köp ýurtlardan neşirýatlar hem ýazyjylar gatnaşdylar. Iki gatly ullakan binanyň içinde – dogrusy, onuň içinde at çapybermeli! – dört günläp dowam eden kitap baýramçylygynda ýazyjylaram, okyjylaram özlerine gerek ylhamy aldylar.
Bu ýere gelen okyjylar birnäçe günläp öz söýgüli ýazyjy-şahyrlary bilen duşuşyp, olaryň ,ykyşlaryny diňlemäge, awtorgraflaryny almaga, olara özlerini gyzyklandyrýan soraglary bermäge mümkinçilik aldylar. Adatdakysy ýaly, şwed ýazyjysy Jan Guillou öz daşyna iň köp märekäni ýygnady. Ýaňy at alyp ugran şwed ýazyjysy Lisa Marklund bu ýyl märekäniň ünsüni geçen ýylkysy ýaly köp çekip bilmedi. Muňa onuň ady bilen baglanyşykly şu ýylyň başynda ýüze çykan skandal häsiýetli jedel päsgel beren bolsa gerek?
”Gün” neşirýaty bu ýyl beýleki kitaplar bilen birlikde türkmen edebiýatyna degişli iki sany täze kitaby okyjylara hödürledi. Olaryň biri mekdep ýaşyndaky okuwçylar üçin niýetlenilen ”Varför grodan kväker”
(”Gurbaga näme üçin warryklaýar”) atly türkmen halk ertekileriniñ şwed dilindäki ýygyndysy we ikinji kitap-da
ussat ýazyjy, Türkmenistanyñ Magtymguly adyndaky döwlet baýragynyñ laureaty Tirkiş Jumageldiniñ ”Milli oýun” atly gyzykly hem täzeçil äheñde ýazylan romany boldy.
Bu kitaplaryň ikisi-de okyjylaryň ünsüni çekip bildi. Iň bärkisi kitaplardan Halkara kitap ýarmarkasyna eltilen onlarçasynyň hemmesi şwed hem türkmen okyjylarynyň ellerine geçdi.
Kitap ýarmarkasynyň dowamynda Şwed ýazyjylar guramasynyň uly sahnasynda türkmen-şwed ýazyjysy, Şwed ýazyjylar guramasynyň agzasy, Ýazyjylaryň Halkara Pen-klubunyň hormatly agzasy A.Welsaparyň ”Türkmenistandaky bogulýan sesler” atly çykyşy boldy. Onda ýazyjy türkmen edebiýaty hem şu günki Türkmenistanda edebiýatyň hem ýazyjy-şahyrlaryň kitaplarynyň gadagan edilişi hakda gürrüň berdi.
”Gün” neşirýaty
2009-10-15
***
2009-07-17
DOÑÝÜREK WATAN
Ýat ilde şahyr öldi,
Watanynyñ hassasy.
Ajal ýene zor geldi
Ýa aýralyk gussasy.
Telek iş batdy jana,
Dogan ilin terk etdi.
Ilden aýryldy, ýöne
Ykbalyna erk etdi.
Saýrak dil dymdy indi,
Gözler baky ýumuldy.
Aýdylmadyk aýdymlar
Gara ýere gömüldi.
Duşman boldy Watany,
Her ädimin sanady,
Belent maksat tutany
Yzarlady, ýanady.
Ne eçildi saýasyn,
Ne-de saldy sese diñ:
Ne aldy ideýasyn,
Ne, ölensoñ, jesedin.
Galdy şahyr ýodasy,
Söýüp, ykbal gatany,
Öz iline wadasy
Hem doñýürek Watany.
Ak Welsapar
***
2009-06-02
ARWAHYÑ AGŞAMLYGY
Ýazyjy Rahym Eseniñ portretine käbir ştrihler
Rahym Esenowyñ öz ýatlamalaryndaky ýazgylar, adam atlary, seneler we agzalýan faktlar hakykata azda-kände laýyk gelýändir diýen umyt bilen bu makalda olara salgylanylýar…
Rahym Esen öz düşünjeli ömrüne adam añtamakdan başlaýar. On alty ýaşynda ony adamzat taryhynda iñ elhenç gizlin gurama diýlip hasap edilýän NKVD-niñ ”meýletin ýardamçylar” toparyna alýarlar. Ýazyjynyñ öz sözlerine görä, bu waka 1943-nji ýylyñ ýazynda bolýar… R.Esenow bu barada ”Garagumdaky çäre” atly ýatlamasynda şeýle ýazýar:
”Uruş döwründe, 1943-nji ýylda men 16 ýaşly ýetginjek oglankam döwlet howpsuzlyk guramasyna şol ýyllaryñ wakalaryna gatnaşygymyñ bardygyny gizlin saklajakdygymy söz berip, gol çekdim…”
R.Esenowyñ sözlerine görä, bir gün agşamlyk olaryñ öýlerine uçastok milisioneri gelýär we ýetginjegiñ ýüzüne ”sen özümiziñki” diýen äheñde dostlukly ýylgyryp, onuñ özi bilen nirädir bir ýere bile gitmelidigini aýdýar. Ýazyjynyñ aýtmagyna görä, milisioner ony azajyk gyssaýar. Milisioner maña:
- Bol tiz geýin! Näme ýaşuly ýaly dökünjiräp dursuñ! – diýdi. Ejeme-de: - Siz tolgunmañ… Biziñ munluk bir işimiz bar. Meni başlyklam iberdi. Ýöne goñşy-golama, asla kimdir birine bu hakda dil ýaraýmañ, eşidýäñizmi!”
Şeýdip, milisioner ýetginjek Rahymy NKVD-niñ Kirow raýon (häzirki Babadaýhan etraby) bölümine getirýär. Ol kabinetde raýon çekistleriniñ başlyklary Gurban-peýan, Vasiliý Skirko we beýlekiler ýetginjege nähili jogapkärli işiñ garaşýanlygyny düşündirýärler. Gepiñ gysgasy, ýetginjek oglanyñ NKVD-niñ ýörite döredilen toparyna goşulandygy belli bolýar.
Şol wagt uzak bir ýerlerde Ikinji Jahan urşy gidip dur. Bu ýerde, tylda, Tejen topragynda eýse ýörite ýaragly topar näme üçin döredildikä? Ýaragly topar döredilse, onda hökman ol töwerekde duşmanlar bolmaly. Ol duşmanlar kimlerdikä?
Ýaragly toparyñ bitirmeli işi şundan ybarat eken: urşa gitmekden boýun towlap, Garagumda gizlenip ýaşap ýören adamlary tapyp, diri tutmaly, tutup bolmasa, atyp öldürmeli, ýok etmeli. Olaryñ arasynda Tejenden hem iki dogan, daýhanlar Mürdi hem Nunna bar eken. Ýetginjek Rahym NKVD-niñ bu rehimsiz buýrugyny ýerine ýetirmäge höwesek bolýar. Onuñ özi bu hakda buýsanç bilen şeýle gürrüñ:
”Ertesi biziñ hereket toparymyza ýarag paýladylar. Maña-da uruş tüpeñidir okdan doly kiçeñräk sumka berdiler. Ol meniñ ömrümde ilkinji uruş ýaragymdy, ol tüpeñ 32 gije-gündizläp meniñ aýrylmaz hemram boldy. Soñra tas alty ýyl harby goşunda gulluk etsem-de, ençeme gezek şahsy ýarag berilse-de, şol ilkinji tüpeñimiñ nomeri häzirem ýadymda.”
Gepiñ gerdişi gelende, Rahym Esenowyñ soñra ýigit çykansoñ, haýsy bölümde gulluk edenligini-de aýtmak artykmaçlyk etmez: 1945-nji ýylda, 18 ýaşyny dolduransoñ, onuñ ”päk” arzuwy hasyl bolýar – ony NKVD-niñ goşun bölümine harby gulluga alýarlar. Sowet häkimiýeti döwründe ol özüniñ dünýädäki iñ adamhor guramada gulluk edendigini gizlejegem bolmazdy, gaýta muña buýsanardy. Belki, beýnisiniñ şol guramada bekänligi üçindir?.. (Diñe soñky döwürde: ”Men MVD-de gulluk etdim” diýip, ol tilki sapalagyny atyp ugrady. Diýmek, ol özüniñ ýaşlykda ibaly ýerde gulluk etmänligini bilýär, indi döwrüñ üýtgänligini-de bilýär, şonuñ üçinem sapalak atýar…)
NKVDN-iñ hatarynda gulluk etmekden başlamak – ýaş ýetginjek üçin örän şowsuz başlangyç. Eýse, bu şowsuzlygyñ günäkäri kim? Munuñ gözbaşy nireden gaýdýarka? Bu hakynda Rahym Esenow dil ýaranok. Emma muny bilmek – örän gyzykly! Çünki bir sebäbi bolmasa, ýöne ýerden 16 ýaşly ýetginjegi beýle jogapkärli gizlin hem howply işe – çölde adam añtamaga ibermejekdikleri görnüp dur. Ozal NKVD-niñ synagyndan geçmeseñ, ynamyny gazanmasañ, beýle işi kim saña tabşyrsyn? Ýöne 16 ýaş entek beýle agyr synagdan geçerden has irräk dälmidir? Ol ýaşda dünýä belli ganhor edaranyñ synagyndan geçip ýetişmek üçin ýaşajyk Rahym nähili üýtgeşik işleri bitirdikä?..
Dowamy bar
***
2009-05-29
DILDEN – DILLERE!
2009 ýylyñ 23-nji maýynda Şwesiýanyñ Göteborg şäherinde beýik türkmen klassyk şahyry Magtymgulynyñ ömrüne we döredijiligine bagyşlanan Halkara konferens bolup geçdi.
Jeýhun bile bahry-Hazar arasy,
Çöl üstünden öser ýeli türkmeniñ;
Gül-gunçasy – gara gözüm garasy,
Gara dagdan iner sili türkmeniñ.
***
Şwesiýanyñ Göteborg şäherinde 23-nji maýda beýik Magtymgulynyñ ömrüne we döredijiligine bagyşlanan Halkara konferens bolup geçdi. Bu abraýly konferensi Göteborg Türkmen kultur ojagy taýynlady. Bu konferensi geçirmek boýunça ilkibaşda ýörite guramaçylyk komiteti döredildi we ol komitet birnäçe aýyñ dowamynda ähli zerur guramaçylyk işlerini alyp bardy. Bu döwürde Magtymguly Pyragynyñ ömri we döredijiligi barada dört dilde, ýagny türkmen, iñlis, şwed we pars dillerinde ýörite çykyşlar taýynlanyldy.
Magtymgulynyñ ömri we döredijiligi baradaky edebi konferense diñe bir türkmenleriñ däl, eýse dürli halklaryñ wekilleri gatnaşdylar. Dabara gatnaşan şwed we iñlis ýazyjylary konferensiñ gurnalyşyna we onda şahyryñ döredijiligi dogrudaky edilen çykyşlara örän ýokary baha berdiler. Şwed ýazyjysynyñ sözlerine görä, bu ýatdan çykmajak waka bolan bolsa, iñlis ýazyjysynyñ sözlerine görä, Magtymgulynyñ ömri we döredijiligi hakda iñlis we şwed dillerinde edilen çykyşlar olar üçin hakyky açyş boldy.
Göteborgly türkmenleriñ köpüsi 23-nji maýda şäher kitaphanasynyñ konferens zalyna milli egin-başlaryny geýip geldiler. Konferense bu şäherde ýaşaýan parslar hem köpçülikleýin geldiler. Konferensiñ başynda giriş sözüni sözlän şäher häkimliginiñ medeniýet bölüminiñ başlygy Helena Nyhus şeýle diýdi: ”Men bu gün şäher kitaphanasynda geçirilýän bu dabara begenýärin. Biziñ şäherimiz köpmilletli, şol milletleriñ hemmesi-de biziñ şäherimiziñ umumy medeniýetine uly goşant goşýarlar. Bu gün şäheriñ merkezi kitaphanasynda türkmen klassyk şahyryna bagyşlanan konferens geçirilýär. Eger-de Göteborgda diñe şwedler ýaşan bolsa, bu tukat bolardy. Häzir welin, biziñ şäherimiz dürli medeniýetlerden ybarat ullakan baýlyga eýe. Men size bu konferensiñ üstünlikli geçmegini arzuw edýärin!”
Helena Nyhusuñ giriş sözünden soñ konferens zalynyñ sahnasyna dabarany alypbaryjylar – milli lybasly türkmen gelni Elmaý Durdypur bilen Nureddin Ýaraly çykdylar.
Olar ilki sözi Türkmensähradan myhman çagyrylan we bu dabarany başdan-aýak aýdym-saz bilen bezän belli bagşy Mansura gezek berdiler. Kämil türkmen halk sazyndan soñra çykyşlar başlandy.
Professor Ýusup Azmun Magtymgulynyñ ömri we döredijiligi hakda iñlis dilinde giñişleýin maglumat berdi.
Şahyryñ ömri we döredijiligi dogruda şwed dilinde çykyş eden ýazyjy Ak Welsapar Magtymgulynyñ döredijiligini döwürdeş şwed şahyrlary Olof von Daliniñ, Johan Henrik Kellgreniñ döredijiligi bilen deñeşdirdi. Bu deñeşdirmede Magtymgulynyñ XVIII asyr türkmen durmuşyndaky nogsanlaryny tankyt edýän goşgularynyñ döwürdeş şwed şahyrlarynyñ bu temadan ýazan goşgulary bilen sazlaşýandygy anyk mysallar arkaly nygtaldy. Magtymgulynyñ ”Bolar sen” atly goşgusynda şeýle setirler bar:
Belent daglar beýikligñe buýsanma,
Güdazda suw bolan zer dek bolar sen!
Tereñ derýa, haýbatyña guwanma,
Wagtyñ ýetse, guryp, ýer dek bolar sen!
Lukman kibi dertler dermanyn kylsañ,
Süleýman dek döwni permana salsañ,
Isgender dek ýeriñ ýüzüni alsañ,
Ýere ýegsan bolup, ýer dek bolar sen!(Magtymguly, Eserler, ”Türkmenistan”, 1983, 1-nji tom, 159-njy sah.)
Henrik Kellgreniñ (1751-1795) ”Kaşañ jaýlar” goşgusyndaky setirler Magtymguly Pyragynyñ ýokarda getirilen setirleri bilen ruhy we mazmun taýdan golaýdyr:
Eger hakykatyñ gödek oduna
Gözleriñ gös-göni bakyp bilsedi,
Görerdiñ sen öz ýüregiñ tümünde,
Geñler galyp, meger, edil şol demde
Hars urup ýygnalan hazynalaryñ
Ýok boluşyn göz gyrpasy salymda!
Beýik türkmen şahyry Magtymguly ýaly onuñ döwürdeşleri bolan Henrik Kellgrendir käbir beýleki şwed şahyrlary-da begleri, baýlary men-menlikden saklanmaga, ýönekeý halka rehimli bolmaga, kyn günde mätäçleri, ejizleri, ýetimleri goldamaga çagyrypdyrlar.
Magtymgulynyñ döredijiligi hakda pars edebiýatçysy we jemgyýetçilik işgäri Reza Talebi giñişleýin çykyş etdi. Türkmensähranyñ görnükli şahyry Aýdy Ownugyñ Magtymguly hakdaky türkmençe çykyşy-da, Germaniýaly Eýýup Gerkeziñ ”Magtymgulynyñ döredijiliginde satiriki äheñ” diýen temadan eden çykyşy-da konferense gelenlerde örän gowy täsir galdyrdy. Edebiýaty söýüji, Magtymgulynyñ ömrüne we döredijiligine bagyşlanan bu abraýly konferensi gurnaýjylaryñ biri Aşyrmämmet Deweji türkmen dilinde Kerim Gurbannepesiñ Magtymgula bagyşlanan ”Pyragynyñ gaşynda” diýen goşgusyny okady.
Konferense öz makalalaryny goşant hökmünde iberen Kümüşdepeden Hamid Kaminiñ, „Magtymguly we türkmeniň milliligi”, Kanadadan Hangeldi Ownugyñ „Magtymgulynyň eserlerinde romantizm”, Bender-türkmenden Maşatguly Gyzylyñ, „Magtymgulynyň syrly setirleri“, Pragadan Akmyrat Gürgenliniñ, „Magtymguly kim bolupdyr?“, şeýle-de Gümmetkabusdan Abdylla Kahharyñ, Akgaladan Ýedulla Sähnäniñ, Bender-türkmenden Tañyrguly Ýylgaýyñ, Gümmetkabusdan Annadurdy Onsorynyñ atlary konferense gatnaşanlaryñ dykgatyna ýetirildi. Eýranly türkmen suratçysy Annamuhammet Sheýh bu dabara Magtymgulynyñ portretini ýollapdyr. Magtymgulynyñ kanoniki portretine golaý bolsa-da, bu eseriñ modern häsiýetde ýerine ýetirilendigini bellemek gerek.
Doganlar Saradyr Samie we Ezizedir Sahyda türkmeniñ milli lybasynda küştdepdi tansyny ýerine ýetirenlerinde, konferense gatnaşyjylar Saranyñ ýolbaşçylygyndaky bu tansçy gyz-gelinleriñ toparyny şowhunly elçarpyşmalar bilen hormatladylar.
Magtymgulynyñ ömrüne we döredijiligine bagyşlanyp Şwesiýada geçirilen konferense iñ uly we saldamly goşant goşanlaryñ biri-de Türkmensähraly şahyr Gafur Hojadyr. Ol konferensiñ guramaçylyk işlerine başdan-aýak gatnaşmak bilen dabarada ulanylan hem ýaýradylan ululy-kiçili reñkli posterleriñ dizaýnyny ussatlyk bilen ýerine ýetirdi. Netijede beýik şahyryñ dabaraly konferensi şahyr Gafur Hojanyñ yhlasy siñen suratlardyr posterler bilen bezeldi.
Dabara gatnaşan şwed we iñlis ýazyjylary Magtymgulynyñ döredijiliginiñ özlerinde uly gyzyklanma döredendigini belleseler, Germaniýadan gelen dr. Berdi Ahangari bu dabara şeýle baha berdi: „Özüniñ netijeliligi boýunça Magtymgulynyñ ömrüne we döredijiligine bagyşlanan bu konferens gürrüñsiz taryhy ähmiýetli wakadyr.“
Beýik türkmen klassyk şahyry Magtymgulynyñ döredijiligi dilden dillere, ilden illere öz şöhratly ýoluny dowam edýär.
„Gün“ neşirýatynyñ maglumaty,
2009-05-25
2009-04-17
MAGTYMGULYNYÑ
DÖREDIJILIGINE BAGYŞLANAN KONFERENS
***
EDEBI KONKURS:
”DOGDUK TOPRAGYÑ HOWANDARY”
2009
”GÜN” neşirýaty 2009 ýyl üçin ”Dogduk topragyñ howandary” atly nobatdaky açyk edebi bäsleşigi yglan edýär. Edebi bäsleşigiñ maksady – türkmen edebiýatynyñ we diliniñ ösüşine goşant goşmak.
Elektron görnüşdäki eserler şu adrese iberilmeli: gunedebikonkurs@gmail.com
***
2009-03-15
2009-02-11
Bapba Gökleñ
Hekaýanyñ teksti Türkmen-latyn elipbiýinde ”Gün” neşirýatynda 2008-nji ýylda täzeden ýygyldy.
***
2009-01-18
Ak Welsapar
Meniñ pikirimçe, bu göreş adamzat ot ýakmagy öwrenensoñ, başlanan bolmaly!
***
2008-11-27
Ýaşlaryñ döredijiligi
Baýmyrat Kepil
Hekaýa
“Şol günden soñ gijemi, ha gündizmi
Gaplañ bar wagtyny aglap ötürdi.
Şeýdip, ejizligiñ başlanan güni,
Şol gaplañyñ gaplañlygy gutardy.”
Gurbannazar Eziz
Şäherde ýaşasañ wagtal-wagtal tanyş dost-ýarlaryñ bilen seýilgähedir dynç alyş medeni merkezlere gitmek, elbetde, geñ zat däl. Emma Berdiniñ eýýäm bir hepdeden bäri gün sypdyrman ürç edip diñe haýwanat bagyna gatnamagy welin, oñlarlykly endik däl. Ol her gün mekdepden gelip, çaýyny içip günortanlygyny edinensoñ, haýwanat bagyna eñýär. Ýedinji klasa ýañy geçen okuwçyny haýwanat dünýäsi gyzyklandyrýan bolmagy ahmal ýöne munuñ täsin yzygiderliligi welin, gyzyklanmadan öteräk bir duýgy bolsa gerek.
***
2008-10-30
Kuwwat Berdiýew
EWROPALY TÜRKMEN ÝAZYJYSYNYÑ ÇÖL KEPJEBAŞY!
Berdi Kerbabanyñ (Berdi Kerbabaýew) öý-muzeýi we howlusy ýörite ýykylyp, beýik ýazyjynyñ öz eli bilen eken baglary-da suwsuz guradylansoñ, özümde dörän: “Indi Türkmen edebiýatynyñ gubrunyñ üstünde mazar daşy dikildi öýdýän” diýen duýgy şu günlere çenli dowam edipdi. Sebäbi Berdi agañ öýüniñ ýörite ýumrulmagy ýurduñ içinde bolup geçýän erbetlikleriñ, ýurduñ barýan ters ugrunyñ aýylganç simwollarynyñ biridi.
***
2008-10-07
HALKARA KITAP ÝARMARKASY
***
2008-09-15
ENE DILINDEN OKUWLAR DOWAM EDÝÄR
”Gün” neşirýatynyñ ýanyndaky Ene dili kurslary boýunça bölüm,
Göteborg Türkmen kultur ojagy.
2008-09-12
***
Ýañy-ýakynda Pekinde bolan Halkara Olimpiada oýunlarynyñ netijeleri hakda Türkmenistanly sport janköýeri bilen geçirilen gürrüñdeşlik.
*
Latyn elipbiýinde
***
Täze bölümler dowamly makalanyñ soñunda
ýerleşdirildi.
***
Bu masgaraçylyk hiç haçan gaýtalanmaly däldir!
1991 ýylyñ 27-28-nji fewralynda Türkmenistan Ýazyjylar guramasynyñ X Gurultaýy bolup geçdi. Özbaşdaklyk ýoluna düşen Türkmenistanda demokratiýanyñ alnyndan diremeli, Söz we Metbugat azatlygyny goramaly türkmen ýazyjylary iki gün dowam eden Gurultaýda düşewüntli wezipeleriñ üstünde özara çaknyşyp, demokratik gymmatlyklaryñ gabryny gazdylar… Netijede Türkmenistanda rehimsiz diktatura giñ ýol açyldy. Ýazyjylar bolsa, il-güni unudyp, şondan soñ öz aladalary bilen ýaşamaga başladylar…
BÖLÜMLER:
42. Diktator diñe bir gezek öz wadasynda
tapyldy!
43. Şeýtana sapak berenler
44. Gul-gyrnagyñ bazary…
***
2008-06-19
AKYLLARYÑ HEM DUÝGULARYÑ SOLTANY
Çingiz Aýtmatowyñ ýagty ýadygärligine
Şol gezekki gürrüñçilikde meniñ bir hakykata gözüm ýetdi. Çingiz Aýtmatow türkmen klassyky edebiýatyna örän uly hormat goýýar eken. Onuñ 1983-nji ýylda Magtymgulynyñ 250 ýyllyk ýubileýine Aşagabada gelmegem şol sebäpden bolsa gerek. Çingiz Aýtmatow öz şol baýramçylykdaky çykyşynda Magtymguly, Şeýdaýy, Magrupy, Kemine, Mollanepes, Seýdi, Zelili ýaly şahyrlaryñ adyny tutup, olary ”Türkmen klassyky poeziýasynyñ Uly ýedigeni - diýip atlandyrdy. – Şahyrlaryñ şeýle ýagty ýyldyzlar toplumy şol döwürde töwerekdäki halklaryñ hiç birinde ýokdy” diýip, ol örän uly hormat bilen aýtdy.
***
2008-05-26
”DOGDUK TOPRAGYNG HOWANDARY” EDEBI KONKURSYNYÑ
JEMLERI
2008
Türkmenistanda aýlaryñ, hepdäniñ günleriniñ atlary ýene-de ozalky görnüşine getirildi!
Bu çäre merhum diktator Saparmyrat Nyýazovyñ ozal ýurtda girizen tersin düzgünlerine garşy häzire çenli urlan iñ güýçli zarbadyr!
***
2008-01-22
EDEBIÝATDA DOSTLUK HEM HALYPALYK
***
Türkmenistanyñ Prezidenti G.Berdimuhammedova açyk hat
***
2008-01-12
GÖKDEPE TRAGEDIÝASYNA 127 ÝYL DOLDY
***
POSTSOVET GIŇIŞLIGINDEN ÇYKAN ÝYLAN…
Ak Welsaparyň „Kepjebaş“ romany 2005-nji ýylda okyjylara gowuşdy. Roman iki bölümden ybarat (her bölümde 10 bap bar.) Bu Romanda adama öwrülen ýylanyň obrazy arkaly ozalky SSSR-iň territoriýasynda dörän ýaş döwletleriň gysga wagtda kvazi demokratik diktaturalara öwrülişi hakda gürrüň berilýär.
***
TÜRKMEN-LATYN
ELIPBIÝINDEN OKUW GEÇIRILDI
Türkmen-latyn elipbiýini öwrenmek boýunça 2007 ýylyñ 27-nji we 28-nji sentýabrynda Swesiýanyñ Göteborg şäherinde iki günlük okuw sapaklary geçirildi. Okuw sapaklary sentýbaryñ soñunda Göteborg şäherinde açylýan Halkara kitap ýarmarkasyna gabatlap gurnaldy we agzalan günlerde agşam sagat 19.00-dan 21.00-a çenli dowam etdi.
***
2007-10-27
GARAŞSYZLYK HAÇANDAN BAŞLANÝAR?
***
2007-10-20
Аман Эсен
Болан вака
***
2007-10-12
***
2007-10-04
”GÜN” NEŞIRÝATY ”DOGDUK TOPRAGYÑ HOWANDARY” ATLY EDEBI KONKURS YGLAN EDÝÄR!
”GÜN” neşirýaty
”Dogduk topragyñ howandary” atly açyk edebi konkurs yglan edýär. Edebi
bäsleşigiñ maksady – türkmen edebiýatynyñ we diliniñ ösüşine goşant goşmak.
***
2007-10-03
TÜRKMEN ERTEKILERI ŞWED OKYJYLARYNYÑ GÖWNÜNI AWLAÝAR!
”Gün” neşirýaty Şwesiýanyñ Göteborg şäherinde her ýylda sentýabr aýynyñ soñky hepdesinde geçirilýän Halkara kitap ýarmarkasyna gatnaşdy. Bu kitap baýramçylygyna Göteborgda we onuñ töwereginde ýaşaýan türkmen okyjylaryndan hem ençemesi geldiler.
”Gün” neşirýatynyñ hödürlän eserlerinden Halkara kitap ýarmarkasynda iñ uly gyzyklanma döredeni – şwed dilinde çap edilen ”Dirilik suwy” kitaby boldy. Türkmen ertekileri şwed okyjylarynyñ göwnüni awlamagy dowam edýär. Diñe bir şwed okyjylary däl, bu ýurtda ýaşaýan türkmen ene-atalary hem ”Dirilik suwy” kitabyna uly gyzyklanma bildirýärler. Sebäbi şwed dilinde bilim alýan türkmen çagalary üçin doga edebiýatdan öz ökde bilýän dillerinde kitap okamak – hezil.
Bapba Gökleñiñ ”Ýolma guşuñ ganatyn!”, Ak Welsaparyñ ”Ak guş bolup uçsamdym!” kitaplary-da türkmen okyjylarynyñ ünsüni çekip bildi.
Kitap ýarmarkasynda ”Gün” neşirýaty özi üçin gyzykly we peýdaly bolan birnäçe aragatnaşyklary ýola goýdy. Bu gatnaşyklar geljekde türkmen edebiýatyny Europada has giñden ýaýratmaga ýardam eder.
”Gün” neşirýaty
***
2007-09-22
”MÜLLI TAHYRYÑ HUDAÝLYGY” ROMANYNDA AÝAL-GYZLARYÑ OBRAZY
***
2007-09-03
Gadyrly okyjylar! Biz sizi bu gün ozal ady köpçülige mälim bolmadyk ýaş şahyryñ döredijiligi bilen tanyşdyrýarys! Akmyrat Esen türkmen hem rus dillerinde goşgy ýazmakda güýjüni synap görýär. Onuñ rus dilinde ýazan goşgusyny siz ”Güneşiñ” rusça bölüminde okap bilersiñiz!
Akmyrat Esen
HALK SIZDEN BIZAR!
”Eý agalar, ajap eýýäm gelmedi!”
Diýip, ozal ýanyp geçen Pyragy,
Eýse şu günleri arzuw edipmi?
Türkmeniñ bu güni: gülkümi, agy?
Eýse arslan ýürek batyr türkmeniñ,
Aýagy zynjyrly saklanjak çagy –
Düýşde-huşda düşüpmidi ýadyña,
Rastyñ sözle bu gün, eziz Pyragy!
Şumudy señ arzuw eden günleriñ?
Kalbyñda besläniñ, söýeniñ çaklap?
Şu günlermi eýse wasp edeniñ kän,
Görkün götereniñ ýürekde saklap?
Biziñ depämizden han boldy Fetdah!
Minnetli aş iýýäs, sorama derdin…
Bu günümiz görseñ, eziz Pyragy,
Dogrusy, sen başyñ alyp giderdiñ!
Kemlik bilerdiñ sen görseñ eger-de
Namartlaryñ mertden öñe geçenin.
Kemlik bilerdiñ sen türkmen ilinde,
Olañ namys söwdasyny açanyn.
Elbetde, ýürekler arzuwdan doly,
Elbetde, geljege inçe umyt bar.
Türkmen ili bu gün ejiz, ýöne ol
Mert bilen namardy gowy tanaýar!
Şonuñ üçin, siz ýaranjañ namartlar,
Takal okap ýörmäñ iliñ adyndan!
Ekip bilmersiñiz ýaranjañ tohum,
Basym çykarsyñyz halkyñ ýadyndan!
***
2007-08-23
Saparmyrat Öwezberdi
KINAÝALY GOŞGULAR
GARYBYÑ YRSGY...
Garyp öz yrsgyny özi çöpleýär,
Ganhorjyklar ýalan-ýaşryk gepleýär.
Onsoñ olañ yrsgy türmede ölýär,
Galan yrsgy doñuz kimin bögürýär...
Garyplaram şol durşuna gezip ýör,
Kasas bolsa kyýamata galmaýar.
Bergi etse,
Bergisini üzüp ýör,
Ganhor ölýär,
Garyp ilat ölmeýär.
Washigton, 16.01.2007.
ŞEÝTAN
Ýamanlyk edeniñ soñy soñlandy,
Bu soñlanma ulus ilde oñlandy.
Entegem ýamanlyk etjek ýörjekdi,
Ýyllarboýy şeýdip ömür sürjekdi.
Ölmelidi. Emma weli ölmedi,
Asla bir gezegem toba gelmedi.
Muña haýran bolýar her kim her ýanda,
Toba gelmek däbi ýokdy şeýtanda.
Washington,27.12.2006.
IBLIS
Dost diýip saýanym
Duşman bolupdyr,
Baldagy döwülen
Bagym solupdyr,
Iblis ölmän-ölmän,
Ahyr ölüpdir.
Dostuñ duşman bolsa,
Ýürek gyýylýar,
Bagyñ solsa,
Tebigatdan görülýär,
Iblis ölse,
Bolaýypdyr –
diýilýär...
Washington,28.12.2006.
PAKYRDAWUK PATYŞANYÑ,
ýagny Saparmyrat Nyýazovyñ Türkmenistanda hanlyk süren döwründe tutuş ýurdumyzda aýdylan gysga, emma weli örän jaýdar ýañsyly goşgy setirleri şeýledi:
Bäş welaýat - bäş dogan,
Bäşisi-de aç dogan,
Bir elinde gaty nan,
Bir elinde ýaş sogan...
Halk döredijiliginiñ bu kiçijik şerebeli nusgasyny Washingtondan iberen
Saparmyrat ÖWEZBERDI
***
2007-07-31
INGMAR BERGMANYÑ ÝAGTY ÝADYGÄRLIGINE…
***
Ak Welsapar
GÖZLERIÑI SATYP GAL!
Kinaýa
Geldi şeýle zamana,
Ýurt ýykylýar – ýykyp gal!
Umyt goýma amana,
Omzuñ bilen kakyp gal!
Mesirgeşip, bökýän kän,
Senem göge böküp gal!
Dul gapysyn kakýan kän,
Kem galaýma – kakyp gal!
Köpeldi ili çapýan,
Öz iliñi çapyp gal!
Namart elini öpýan,
Senem egil, öpüp gal!
Boz garybyñ mydaryn,
Göz ýaşyny döküp gal.
Eşitseñ ýetim zaryn,
Gulagyndan çekip gal!
Dürli nysak tapylýar,
Senem bir zat tapyp gal.
Kim ýykylsa, depilýär,
Rehim etme, depip gal!
Hiläñ bolmasyn hakda,
Ýagşy görseñ, çakyp gal!
Bäsleş ýaranjañlykda,
Senem orta çykyp gal!
Geçmişiñi ýumur sen,
Geljege daş atyp gal!
Soñra abat il görseñ,
Gözleriñi satyp gal!
***
2007-07-11
Hekaýa
***
2007-07-08
***
2007-06-04
EDEBI BAÝRAGYÑ DABARALY GOWŞURYLŞY
”Dirilik suwy” kitabyna 28-nji maýda ikinji Edebi baýrak gowşuryldy. Bu dabara Şwesiýada ýylyñ bu günleri dürli şäherlerde we obalarda geçirilýän Medeni hepdelik çäreler bilen utgaşdy.
Has giñişleýin maglumaty biraz soña goýup, biz size dabaradan bir suraty hödürleýäris.
”Gün” neşirýaty
***
2007-05-27
BIR KITAP –
IKI BAÝRAK!
”Gün” neşirýaty ”DIRILIK SUWY” kitabynyñ Şwesiýada ikinji gezek Edebi baýraga mynasyp bolanlygyny uly şatlyk bilen öz okyjylaryna habar berýär.
Juriniñ kararynda aýdylyşyna görä, bu kitap türkmen edebi mirasyna şärik bolmaga hemmelere uly mümkinçilik berýär.
Ertir, 28-nji maýda baýragyñ gowşurylyş dabarasy bolýar. Şol dabaradan soñ biz size bu hadysa dogruda has giñişiräk maglumat bereris.
”GÜN” NEŞIRÝATY
2007-05-27
***
2007-04-03
TÜRKMEN EDEBIÝATYNDA KINAÝALY GOŞGULAR
Türkmen poeziýasynda irki döwürlerden bäri işlenip gelnen
ýene-de bir gyzykly ugur bar, oña kinaýaly goşgular diýilýär. Öñki döwürde biziñ
edebiýatymyzda kinaýaly goşgular az bolmandyr. XIX asyr türkmen edebiýatyndan
bize gelip ýeten nusgalarda şeýle goşgularyñ ençemesine duş gelýäris.
Bir gezek bir gartaşan baý öz mal-mülküne daýanyp, goñşy welaýatdan ýaş gyza öýlenmekçi bolýar...
Saparmyrat
Öwezberdi:
KINAÝALY
GOŞGULAR
***
2007-05-15
Saparmyrat ÖWEZBERDI
Gördüm,
towşan ýürek gördüm,
Gördüm,
gapyk garak gördüm,
Gördüm,
kütek galam gördüm...
***
2007-04-17
SOZULMAZ POLAT BOLMAZ!
Ýazyjy Hudaýberdi Hally 60 ýaşady!
***
2007-03-05
BILDIRIŞ
”Gün” neşirýaty Türkmen halk döredijiligine degişli eserleriñ ýygyndylaryny satyn alýar. Şeýle kitaplary bize gowşurmak islän adamlar neşirýatyñ adresine ilki ol kitaplar hakda anyk maglumatlary ibermelidirler. Şol maglumatlaryñ esasynda neşirýat, bahasyny ugurlaşansoñ, özüni gyzyklandyrýan ýygyndylary saýlap alar. Maglumatlar bu adrese ýollanyp bilner: gunesh.redaktor@gmail.com
2007-03-04
HOŞ HABAR!
Türkmen edebiýaty Skandinaviýada uly üstünlik gazandy. Skandinaviýada ýerleşýän ”Gün” atly türkmen neşirýatynyñ taýynlan we şwed dilinde çap eden ”DIRILIK SUWY” atly kitaby täzelikde Şwed Medeniýet ministrliginiñ abraýly grant-baýragyna mynasyp boldy.
”DIRILIK SUWY” kitabyna türkmen halk ertekileriniñ ozal neşir edilmedik görnüşleri girizildi. Bu ertekiler çeperçilik taýdan gaýtadan işlenilip, soñra şwed diline geçirildi.
Şwesiýanyñ Medeniýet ministrligi şwed dilinde çap edilen türkmen kitabynyñ ýurduñ ähli kitaphanalaryna ýaýradylmagy üçin gerekli maliýe çykdajylaryny-da öz üstüne aldy.
”DIRILIK SUWY” kitaby 108 sahypadan ybarat bolup, ol köp sanly reñkli suratlar bilen bezelen. Kitabyñ bezeg işlerini Moskvaly suratçy K.Samarina ýerine ýetirdi, ertekileri şwed diline geçirenler D.M. we A. Welsapar.
Ertekileri çeperçilik taýdan işlän A.Welsapar.
”Gün” neşirýaty
***
Anna Rahmanova
***
Ak Welsapar
TÜRKMEN
TOPRAGYNYÑ GARAŞSYZLYGY UGRUNDAKY SÖWEŞLER
Jeýhun bilen bahry-Hazar arasy,
Çöl üstünden öser ýeli türkmeniñ;
Gül-gunçasy – gara gözüm garasy,
Gara dagdan iner sili türkmeniñ!
Magtymguly, XVIII asyr
***
AMAN ANNADURDY
***
***
”DA VINÇINIÑ KODY” HRISTIAN DÜNÝÄSINI ODA SALÝAR
***
ÖZ MILLI KIMLIGIÑI, ASLYÑY, ENE DILIÑI SAKLAMAK WE ÖSDÜRMEK UGRUNDAKY GÖREŞ – IÑ MUKADDES GÖREŞDIR!
***
Nazar Gulla (1936-2005)
GADYMY HEM ORTA ASYR TÜRKMEN EDEBIÝATY
TÜRKMEN SOVET ENSIKLOPEDIÝASY
Aşgabat, tom 8, sah. 343-347
Alym Nazar Gullanyñ ýagty ýadygärligine
***
2006-03-09
GARAGUMDA BITEN GÜL
Annasoltan Kekilovanyñ keç ykbaly
---------------------------------------------------------© 2005 Günesh
”Güneşden” göçürilip çap edilen materiallaryñ adresi hökman görkezilmeli