Edebi bäsleşigiň ýeňijisi!

ÖWÜSGINLER WE ÖMÜRLER

Köp zatlar üýtgäp barýar. Köp zada goşulyşyp, bizem üýtgeşiklige uçraýarys. Aslynda, seredip otursaň, biziň duçar bolýan üýtgeşikliklerimiz durmuşa bolan höwesimizi artdyrýar. Onsoň biziň ýaşamaga bolan hyjuwymyz has hem goýazylaşýar. Eýsem, tebigatyň maňzynda üýtgeşiklik ýokmy näme? Özgeriş, kämillik ýa-da bolmasa, has ýönekeý dilde aýdanymyzda, özgerişlik.

                      Hyýal dünýämize gezelenç edýäris; ilki bilen ýadymyza pyntyklap oturan ýaşyl hyjuwly agaç düşýär. Ýa-da bolmasa, saralyp-solan ýapraklarmy? İkisinde-de tebigatyň gözelligi bar, ikisi-de özünde durmuş pelsepesini jemleýär. Pyntyklar – ternelik, gögelelik, sary ýapraklar bolsa kämillik, gaýtalanmazlyk. Bir pursat oýlanyp, içki dünýämize ser salsak näme üçin Ezizowyň sary ýapraklardan monjuk örenine göz ýetirip bileris. Bir ýerde ýaprak barada gürrüň edeninde ol şeýle diýýär:

“Sary şemal ony tändirip geçýär”

                      Ussat suratkeşiň kämil galamyndan dünýä inen ýakymly surat ýaly ýokarky setirler bizi özüne bendi edýär.

Gözümiň öňünde sary şemal we sary ýaprak ikisi bilelikde janlanýar. Sary ýapraklary idirdedip, öňüne salyp kowalap barýan öçügsi şemal – aýralygy ýadyma salýar.

                      Has-haslap, ýola düşen gazaply otly güýzüň çigrek howasynda al-asmandan öçügsi şöhlesini eçilip, öz yzyndan garap galýan Günüň ýadaw tyglarynyň astynda öňe sary omzap barýar. Çigrek şemal şahalarda şuwwuldaýar. Otly gür agaçlygyň içine siňip gidýär. Onuň tizliginiň güýjüne emele gelen tebigy ýelgin meniň ünsümi özüne çekýär. Demir ýoluň gyrasyndaky agaçlardan gaçan ýapraklary ýerinden gozgap, aňyrlaryk kowup geçen otlynyň şemalyny şahalarda sykylyklaýan gazaply şemal bilen deňeşdirýärin. Başga başga zatlar...

                      Üýtgäp barýar köp zat. Otlynyň wagonlary – ömrümiň ýyllary. Ýapraklar – ömürler, daragt – dünýä, gazaply şemal bolsa ýapraklary daragta baglaýan sapagy goparýan ajal...

                      Çagalykda seniň aýak basan ýerleriň indi ebedi tagma bolup, seniň durmuşyň geçmiş sahypalaryna siňipdir. Ýetginjekligiň bolsa däli jeýhun derýa bolup, akyp ýatyr. Ýöreýän ýollarymyz, ýodalarymyz köpelýär... Ýodalarymyz bize kesekileşýär. Pikir ýöretmek gerek. Özüňi tapmak gerek. Reňkden reňke girip, pasyllardan ybarat geýimleri çalşyrynyp, her sekundyňy garbap tutmak, oňa düşünmek gerek.  

“Öli ozanlaryň jemgyýeti” atly filmde täsin mugallym okuwçylara garap “Seize the day”, ýagny, “Ýaşaýan her günüňi garba” diýýär. Filmiň içinden eriş-argaç bolup geçýän bu aňlatmanyň her bir erkin pikirlenip bilýän adamyň durmuşynda uly gymmaty bar. Aslynda şeýle beýik düşünjäni durmuşymyzda maksat edinen ýagdaýmyzda biziň her bir sekundymyzyň bahasy gymmatlar, wagtyň gadyry artar, ýöreýän ýolumyz aýdyňlaşar...

                      Ýene-de bir pursat ýüregime diň salyp, onuň çuňunda ýaňlanýan beýik ussadyň setirleri bilen ýangynly göwnüme teselli berýärin...

Ömri gyl üstünde ýapraklar öçýär.
Sary şemal ony tändirip geçýär.
Sary şemal ony tändirip geçýär,
Soňkuja ýapragy, bir pasyl ömri.
Adam durmuşynda uly many bar:
Geçeniň yzynda galyp ýör höwri.

                      Beýik ussadyň yzyna eýermek agyr. Onuň geçen ýoly şeýle bir gowgaly şeýle bir çetin, hatda ol ýerde sary şemalam, altyn ýapragam, şahalaryň şuwwuldysam aýry many aňladýar. “Ýol” düşünjesi – giň we çuň...

                      Käbir ömürler zabun şemalyň güýjüne daragtyndan aýrylýar. Käbir öwüsgin ömürlere bagtyýarlyk paýlaýar... Käbir daragtlar öz ýapraklaryny gazaply ýelden gorajak bolýar... Pikirler, aň edil talapkär öwüsgin mysaly göwünleri daraklaýar, taraşlaýar, oňa täze öwüşgin çaýýar, täzeçillik bagyşlaýar. Şeýlelikde köp zat özgerýär. Adam durmuşynda uly many bolany üçin biz hem has çuň “biz-e” öwrülýäris, özgerýäris, ösýäris.